•         
Strona główna » BLOG » Jak wybrać system monitoringu temperatury?

Jak wybrać system monitoringu temperatury?

1. Dlaczego warto monitorować temperaturę i wilgotność

Kontrola jakości – niewłaściwe warunki produkcji i magazynowania sprzętu, surowców lub produktów końcowych


Lokalne przechłodzenie lub przegrzanie może doprowadzić do obniżenia jakości surowców lub produktu końcowego. Skutkiem czego może być pleśnienie, rozwarstwienie faz, rdzewienie, zamrożenie/rozmrożenie lub rozkład substancji aktywnych. W skrajnych przypadkach produkty przechowywane lub transportowane w niewłaściwych warunkach mogą stać się niebezpieczne dla zdrowia człowieka (np. produkty farmaceutyczne). Podawanie zbyt zimnego powietrza z klimatyzatorów może doprowadzić do zamrożenia produktu, natomiast strumień zbyt ciepłego powietrza z nagrzewnic może spowodować jego rozkład.

Kontrola jakości – kondensacja pary wodnej


Kondensacja pary wodnej rozpoczyna się w momencie spadku temperatury otoczenia poniżej temperatury punkty rosy. Z tym procesem najczęściej spotykamy się podczas ciepłych i wilgotnych letnich dni oraz w czasie transportu produktów drogą morską. Wykroplona para wodna może prowadzić do skażenia mikrobiologicznego, pleśnienia, rdzewienia lub zbrylania produktów. Możliwość bieżącej kontroli temperatury punktu rosy, niezależnie od temperatury i wilgotności, pozwala na pewniejszą kontrolę jakości produktu lub procesu.

Przepisy BHP – komfort i bezpieczeństwo pracy


Praca w temperaturze pokojowej zapewnia najlepszą wydajność. Zbyt wysoka temperatura negatywnie wpływa na koncentrację pracowników a tym samym ich bezpieczeństwo. Obiektywny, ciągły monitoring temperatury i wilgotności pozwala również spełnić wymagania względem pracownika zawarte w przepisach BHP.

2. Jak poprawnie prowadzić monitoring temperatury i wilgotności

Tylko wzorcowane rejestratory


Przed wykonaniem pomiaru należy się upewnić, że używany miernik jest sprawny i dokładny. Świadectwo wzorcowania jest dokumentem określającym dokładność z jaką mierzy dany przyrząd pomiarowy. Zlecając wykonanie wzorcowania mamy pewność, że zebrane przez przyrządy dane pomiarowe są dokładne i wiarygodne. Jest to szczególnie ważne w przemyśle farmaceutycznym, spożywczym oraz przy audytach ISO.

Stały, ciągły monitoring zamiast pomiarów chwilowych


Prowadzenie ciągłego monitoringu temperatury i wilgotności dzięki zamontowanemu na stałe w jednym miejscu urządzeniu pozwala na pełną i dokładną kontrolę klimatu. Chwilowe pomiary przy pomocy miernika przenośnego nie pozwolą na uzyskanie takiej wiedzy. Ciągły monitoring pozwala na analizę zmian temperatury i wilgotności w cyklach dobowych (dzień-noc), miesięcznych, kwartalnych. Pozwala odkryć miejsca nagrzewania produktów w dniach słonecznych itd. Dostarcza pełniejszą informację o stresie temperaturowym, na który może zostać narażony produkt. Ciągły monitoring to ciągła kontrola jakości produktu.

Do czego służy badanie rozkładu temperatury i wilgotności?


W którym miejscu zamontować zakupione rejestratory? W dużych pomieszczeniach powstają pionowe i poziome gradienty temperatury. W zależności od zabudowy przestrzennej, ustawienia urządzeń grzewczych/ chłodzących, pory roku oraz orientacji względem stron świata różnice temperatury mogą sięgać od kilku do kilkunastu stopni Celsjusza. Przed zamontowaniem na stałe rejestratorów do ciągłego monitoringu, zaleca się wykonanie badania rozkładu temperatury i wilgotności. Na podstawie analizy ryzyka i wytypowaniu miejsc, w których zmiany temperatury są potencjalnie największe umieszczamy w nich rejestratory na okres 1-14 dni. Po tym okresie wybieramy miejsca stałego monitoringu, w których wahania temperatury i wilgotności są największe. Właściwe warunki w tych miejscach gwarantują poprawne wartości w pozostałych miejscach. Ze względu na różne wydajności urządzeń grzewczych i chłodzących zaleca się wykonanie badania rozkładu w okresie zimowym i letnim.

3. Na co zwracać uwagę przy wyborze systemu do monitoringu

Zasilanie z baterii


Pełna swoboda przy wyborze miejsca instalacji rejestratora, niskie koszty montażu oraz niezawodne działanie nawet przy braku 230V to główne zalety wykorzystywania rejestratorów zasilanych baterią. Proszę się jednak upewnić, że system umożliwia kontrolę stanu baterii oraz łatwą jej wymianą bez konieczności wzywania serwisu.

Lokalny wyświetlacz LCD


Lokalny wyświetlacz LCD umożliwia odczyt mierzonych parametrów bez konieczności włączania komputera lub logowania do systemu. Pozwala również na szybkie sprawdzenie poprawnej pracy urządzenia i stanu baterii.

Rejestrator zamiast przetworników


Przetwornik tylko mierzy i wysyła dane na serwer. Rejestrator mierzy, zapamiętuje i wysyła. Przetworniki są z reguły tańszym rozwiązaniem niż rejestratory, jednak te ostatnie oferują większą pewność działania. Zapisywanie pomiarów w pamięci podręcznej rejestratora umożliwia ich odzyskanie w przypadku awarii sieci komputerowej lub serwera. Im większa pamięć danego rejestratora tym więcej danych można zmagazynować. Funkcja zapisywania danych pomiarowych w pamięci rejestratora daje praktycznie 100% pewności, że ciągłość pomiarów będzie zachowana. Jest to szczególnie istotne w branży farmaceutycznej i spożywczej. Proszę się upewnić, że użytkownik ma kontrolę na sposobem kasowania danych z pamięci rejestratora.

Serwer własny czy chmura?


Z jednej strony niskie koszty, szybkość instalacji i niezawodność działania a z drugiej kontrola wersji, bezpieczeństwo danych na własnych serwerach i niezależność od firm zewnętrznych. Dla małych systemów do 5 rejestratorów rozwiązania w chmurze są warte rozważenia. Dla większych systemów instalacja oprogramowania na własnych serwerach może się okazać bardziej korzystna. Przy podejmowaniu decyzji należy uwzględnić politykę bezpieczeństwa własnej firmy pod kątem wysyłania i magazynowania danych na zewnątrz. Podmioty działające w branżach regulowanych np. farmacja, dla których dane pomiarowe są krytyczne dla działalności mogą preferować instalację oprogramowania na własnych serwerach. Wybierając rozwiązanie chmurowe proszę sprawdzić czy będzie możliwa migracja systemu do innego operatora w przypadku chęci rozwiązania umowy.

Certyfikowane oprogramowanie względem FDA 21 CFR PART 11


Podmioty działające w branżach regulowanych (np. farmaceutyczna, medyczna) powinny korzystać z oprogramowania, które posiada deklarację zgodności z wymaganiami amerykańskiej agencji FDA 21 CFR Part 11. Takie oprogramowanie spełnia szereg wymagań, które gwarantuje, że pomiary widoczne na wyświetlaczach monitorów i drukowanych raportach są tożsame z tym co mierzy dany rejestrator. Jest to wyraźny sygnał dla kontrahentów i audytorów, że system pomiarowy jest sprawdzony i odpowiednio zabezpieczony.

Sonda pomiarowa zewnętrzna czy wbudowana


W urządzeniach pomiarowych, które wysyłają bardzo często pomiary może występować zjawisko grzania układów elektronicznych. Duży wpływ na grzanie ma oczywiście zastosowana technologia transmisji danych. Sondy pomiarowe wbudowane (czyli znajdujące się wewnątrz obudowy) są szczególnie narażone na takie zjawisko. Mierzona przez nich temperatura może być o kilka stopni wyższa od faktycznej temperatury otoczenia. Takiego efektu nie wykazują sondy zewnętrzne, które zamontowane są na przewodzie. Długość przewodu może wynosić od kilku centymetrów do kilkunastu metrów. Zewnętrzna sonda umożliwia również wykonanie pomiarów w miejscach o ograniczonym dostępie lub w miejscach niebezpiecznych np. ze względu na bardzo wysoką lub niską temperaturę. W takich przypadkach rejestrator znajduje się w strefie bezpiecznej a sonda pomiarowa instalowana jest w miejscu pomiaru.

Szczelność obudowy – stopień ochrony IP rejestratora


Ogólna zasada jest taka, że im bardziej szczelna obudowa tym urządzenie jest bardziej odporne na warunki otoczenia. Szczelność dotyczy zarówno pary wodnej jak i pyłów, których kondensacja lub osadzanie może doprowadzić do uszkodzenia elektroniki. Szczelność obudowy określa stopień ochrony IP, im wyższy tym lepiej. Proszę zwrócić uwagę, żeby stopień ochrony rejestratora był dopasowany do warunków jego pracy. Najmniejsze wymagania są dla rejestratorów przeznaczonych do laboratorium, największe dla magazynów i zakładów produkcyjnych.

Świadectwo wzorcowania


W branżach regulowanych (np. farmaceutyczna, medyczna) obligatoryjne, w pozostałych opcjonalne. Bez względu jednak na rodzaj prowadzonej działalności posiadanie aktualnego świadectwa wzorcowania zwiększa wiarygodność pomiarów oraz ułatwia wyjaśnianie sytuacji krytycznych, np. reklamowanie produktów zniszczonych przez niewłaściwe przechowywanie lub transportowanie.

Walidacja czy wzorcowanie?


W branżach regulowanych (np. farmacja, medycyna) może zaistnieć potrzeba wykonania walidacji systemu. Walidacja polega na opracowaniu i wykonaniu testów, które potwierdzają, że rejestratory zostały poprawnie zamontowane i poprawnie rejestrują dane, a oprogramowanie działa prawidłowo. Podczas walidacji sprzęt pomiarowy, serwer i oprogramowanie traktowane są jako całość i nazywane są jako skomputeryzowany system pomiarowy. W przeciwieństwie do walidacji, wzorcowanie (czasami nazywane kalibracją) potwierdza dokładność pomiarową danego rejestratora względem urządzenia wzorcowego. Walidacja jest znacznie szerszym pojęciem niż wzorcowanie i nie powinna być używane zamiennie. Kontrola świadectw wzorcowania sprzętu jest jednym z etapów procesu walidacyjnego.

System otwarty czy zamknięty?


Dużą zaletą otwartych systemów pomiarowych jest możliwość przekierowania strumienia danych z rejestratorów bezpośrednio do własnego systemu ERP/ LIMS z pominięciem oprogramowania producenta, lokalnego lub chmurowego. Pozwala to bardziej wykorzystać możliwości rejestratorów, dopasować raporty i sposób prezentacji danych do własnych potrzeb oraz uniezależnić się od dostawcy sprzętu.
Przeciwieństwem rozwiązań otwartych są systemy zamknięte. Po ich zakupie jesteśmy zmuszeni do wieloletniej współpracy i stosowania oprogramowania producenta w formie plików wymiany lub też interfejsu API do rozwiązania chmurowego. Należy pamiętać, że wykorzystanie API rozwiązania chmurowego to kolejny etap w procesie akwizycji pomiarów, który należy uwzględnić w analizie ryzyka. Warto dokładnie sprawdzić przed wyborem rozwiązania jaką formę współpracy oferuje dostawca.

Zadzwoń lub napisz, pomożemy wybrać odpowiedni produkt:
ACHEM.PL tel. 606 26 46 26, achem@achem.pl
Formularz kontaktowy achem.pl

Data publikacji:
19 Września 2019
Achem.pl

Pin It on Pinterest

Shares